Fatih Akturk: ıvır zıvır iste =)

Yavuz Sultan Selim’den Bir Dörtlük

Sanma şahım   herkesi sen         sadıkane       yar olur

Herkesi sen    dost mu sandın   belki ol         ağyar olur

Sadıkane        belki ol               alemdar-ı     dildar olur

Yar olur         ağyar olur           dildar olur    serdar olur       

   Yukarıdaki dörtlüğü normal bir şekilde soldan sağa doğru okudunuz, güzel bir dörtlük değil mi, lakin okurken birşeyin daha dikkatiniz çekmiş olması gerekirdi, bir de yukarıdan aşağı okuyun bakalım. Aaaaaa aynı çıktı değil mi =) (daha rahat ayırt edebilin diye renklere ayırarak yazdım). Ben ilk öğrendiğimde çok hoşuma gitmişti ve bana çok ilginç gelmişti bu dörtlük, sizinle de paylaşayım dedim.   

   Unutmadan, bir de hikayesi var bu dörtlüğün onu da anlatayım sizlere. Yavuz Sultan Selin henüz daha gençken yani bir şehzade iken bir gün İran şahı Şah İsmail ile bir satranç maçı yapar ve o tarihe kadar Şah İsmail’i yenen ilk kişi olur, bunun üzerine Şah İsmail başının ne zaman sıkışırsa gelmesini tembih eder Osmanlı şehzadesi olduğunu bilmeden. Yavuz Sultan Selim de yukarıdaki dörtlükle cevap verir =) Ne hoş bir hikaye ve ne kadar ustalıkla ve akıllıca yazılmış bir dörtlük değil mi =)

   Edit: Sagopa Kajmer’ in gölge haramileri şarkısında da bu dörtlük geçiyormuş, onu da öğrenmiş olduk =)

  • sanma ŞAHIM herkesi sen sadıkane yar olur

    olucaktı fatihciğim doğrusu o.. geri kalan açıklamanın eksiği yok fazlası var vallahi..
    bi de şarkılarda ilk ve tek kullanan insan Sagopa Kajmer dir bu da gereksiz bi bilgi öyle :)

  • Sanma şâhım herkesi sen sâdıkâne yâr olur
    Herkesi sen dost mu sandın belki ol ağyâr olur
    Sâdıkâne belki ol bu âlemde dildâr olur
    Yâr olur ağyâr olur dildâr olur serdâr olur

    bi de bunu da buldum belki başka türlüsü de bu bilemedim :)
    bi de böyle sanki daha anlamlı oldu :)

  • ah evet çok teşekkür ederim, ben de bugün kitaplığımı düzeltirken buldum bu dörtlüğü el yazısından okurken şahım ı sevhen sakın diye okumuşum =)

    aslında bendeki kağıtta da dildar olur ve serdar olurların yerleri farklıydı lakin internetten bi baktığımda her tarafta diğerinin yazılı olduğunu gördüğümde herhalde yazarken yanlış yazdım diye düşünüp bu şekilde düzelttim ben de =)

  • ama öbür türlü daha anlamlı bence deiştir onları da :)

  • Bunu daha öncede okumuştum.Bu tarzda yazılan şiirlerin özel bir adı vardı ama hatırlamıyorum şimdi.Hatırlayan olursa yazsın lütfen.

    Sağolasın Fatih abi..

  • serkancığım dediğin gibi değiştirdim =)
    yasinciğim sen öğrendin gerçi friendfeed te ahmet söyledi ama burda da söyleyelim de bilmeyenler de öğrensin

    bu tarz dizelere akrostiş denirmiş
    dedim ama tam bu anda akrostiş ne diye araştırmaya başladım
    lakin ahmet farklı anlamış galiba çünkü akrostiş şiirin dizesinin ilk harflerinin anlamlı bir kelime meydana getirmesiymiş, o zaman akrostiş olmuyor bu, ayrıca divan edebiyatında muvaşşah ya da istihrac denir da denirmiş akrostişe =)

  • Buldum buldum :D Lise hocam duysa şu halimi kızar adam o kadar anlatmıştı.Ama adını unuttum.

    Neyse bulduğum şu;
    “Dizelerin ilk kelimeleri yukarıdan aşağıya okunduğunda aynı dizeyi verir.Bu tarzda yazılan ilk beyit olduğu söylenmektedir. Divan edebiyatında bu özelliğe vezni aher denir.”

  • ff de de dediğim gibi işte araştırmacı gençlik =)
    kendi sorusunun cevabını kendi buldu ve bir soru sayesinde iki şey öğrenmiş olduk =) (hem vezni aher hem akrostiş =) )

  • Bence Yavuza ait degil.Murat Bardakçının dedigi gibi 19.yy Türkçesi

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.